Młotek sędziowski leży na dokumentach z wykresami podczas rozmowy o kancelarii adwokackiej

Co powinna zawierać umowa z adwokatem?

Umowa z adwokatem powinna określać zakres pomocy prawnej, wysokość wynagrodzenia lub sposób jego liczenia (z informacją, czy obejmuje VAT i wydatki), koszty ponoszone przez klienta, zasady udzielenia pełnomocnictwa oraz sposób wypowiedzenia umowy. Do takiej umowy stosuje się przepisy o zleceniu, a obowiązki adwokata dodatkowo określa Kodeks Etyki Adwokackiej.

Jaką umową jest umowa z adwokatem?

Umowa o świadczenie pomocy prawnej to umowa o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu (art. 750 Kodeksu cywilnego). Jeśli z umowy ani z okoliczności nie wynika, że adwokat działa bez wynagrodzenia, wynagrodzenie mu się należy (art. 735 § 1 KC).

Przepisy nie wymagają szczególnej formy, ale umowa na piśmie lub w formie elektronicznej ułatwia późniejsze rozliczenia i ogranicza spory. Wysokość opłat za czynności adwokackie ustala właśnie umowa z klientem (art. 16 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze).

Jak opisać zakres pomocy prawnej?

Zakres pomocy powinien być opisany tak, aby było jasne, co jest objęte wynagrodzeniem, a co wymaga dodatkowego ustalenia. W umowie warto wskazać:

  • czego dotyczy sprawa i przed jakim sądem lub urzędem się toczy;
  • jakie czynności obejmuje zlecenie: porady, pisma, udział w rozprawach, negocjacje, mediację;
  • czy umowa obejmuje tylko pierwszą instancję, czy także apelację, zażalenia i postępowanie egzekucyjne;
  • kto prowadzi sprawę i czy dopuszczalna jest substytucja innego adwokata (§ 41 Kodeksu Etyki Adwokackiej);
  • jak będziesz informowany o przebiegu sprawy; adwokat ma obowiązek informować klienta o postępach i wyniku (§ 49 KEA).

Umowa nie powinna obiecywać wyniku. Kodeks Etyki Adwokackiej zakazuje informacji, które mogą wywołać nieuzasadnione oczekiwania co do wyników pomocy prawnej (§ 23 ust. 3 lit. f).

Jak zapisać wynagrodzenie adwokata?

Wynagrodzenie może być ryczałtowe, godzinowe, liczone za etapy sprawy albo mieszane. Adwokat ma obowiązek poinformować o wysokości honorarium lub o sposobie jego wyliczenia (§ 50 ust. 2 KEA), a każda informacja o wynagrodzeniu powinna jednoznacznie wskazywać, czy obejmuje wydatki, podatki i inne opłaty (§ 23b ust. 2 KEA). W praktyce oznacza to zapisanie, czy kwota jest netto czy brutto.

Umowa nie może uzależniać całego honorarium za prowadzenie sprawy wyłącznie od jej ostatecznego wyniku. Dopuszczalne jest natomiast zastrzeżenie dodatkowego honorarium za pozytywny wynik (§ 50 ust. 3 KEA).

Warto odróżnić wynagrodzenie z umowy od stawek minimalnych z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Te ostatnie służą przede wszystkim do zasądzania kosztów zastępstwa od przegrywającego przeciwnika; piszemy o tym we wpisie o kosztach usług adwokata w Polsce.

Jakie koszty dodatkowe uwzględnić w umowie?

Poza wynagrodzeniem mogą pojawić się koszty, które ponosi klient. Umowa powinna mówić, kto je płaci i w jakim terminie:

Adwokat nie musi ponosić wydatków w sprawie, na przykład opłat sądowych czy kosztów przejazdu, jeżeli klient należycie wezwany nie wpłacił w terminie wymaganej kwoty (§ 55 ust. 2 KEA).

Czym różni się pełnomocnictwo od umowy?

Umowa reguluje relację z adwokatem, a pełnomocnictwo pozwala mu działać w Twoim imieniu wobec sądu lub urzędu. Pełnomocnik dołącza do akt pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub jego wierzytelny odpis, a adwokat może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa (art. 89 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Pełnomocnictwo w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 89 § 12 KPC).

Pełnomocnictwo procesowe obejmuje z mocy prawa m.in. wszystkie czynności w sprawie, zabezpieczenie i egzekucję, a także zawarcie ugody, zrzeczenie się roszczenia albo uznanie powództwa, jeżeli nie zostały wyłączone (art. 91 KPC). Jeśli chcesz, aby ugoda wymagała Twojej zgody, zapisz to w pełnomocnictwie. W sprawie karnej upoważnienie do obrony udziela się na piśmie albo przez oświadczenie do protokołu (art. 83 § 2 Kodeksu postępowania karnego).

Jak zakończyć współpracę z adwokatem?

Klient może wypowiedzieć umowę w każdym czasie, ale powinien zwrócić wydatki i zapłacić część wynagrodzenia odpowiadającą dotychczasowym czynnościom (art. 746 § 1 KC). Adwokat też może wypowiedzieć umowę, a nie można z góry zrzec się prawa do wypowiedzenia z ważnych powodów (art. 746 § 2 i 3 KC).

Adwokat, który wypowiedział pełnomocnictwo procesowe, musi działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go z tego obowiązku (art. 94 § 2 KPC). Niezapłacenie ustalonego honorarium może być podstawą wypowiedzenia, ale nie usprawiedliwia zaniechania czynności, w tym niestawienia się na rozprawie (§ 55 ust. 1 KEA). Po zakończeniu współpracy adwokat musi na żądanie wydać dokumenty i nie może uzależniać tego od rozliczeń (§ 53 i § 54 KEA).

Umowa zawarta na odległość lub poza kancelarią

Jeżeli jako konsument zawierasz umowę z adwokatem na odległość, na przykład mailowo, albo poza lokalem kancelarii, co do zasady możesz od niej odstąpić w ciągu 14 dni bez podawania przyczyny (art. 27 ust. 1 ustawy o prawach konsumenta). Gdy na Twoje wyraźne żądanie adwokat zaczyna działać przed upływem tego terminu, w razie odstąpienia płacisz za świadczenia spełnione do chwili odstąpienia (art. 35 ust. 1).

Prawo odstąpienia nie przysługuje, jeżeli usługa została w pełni wykonana za Twoją wyraźną i uprzednią zgodą, po poinformowaniu o utracie tego prawa (art. 38 ust. 1 pkt 1).

Elementy umowy w jednej tabeli

Element umowy Co zapisać Podstawa
Zakres Sprawa, czynności, instancje, kto prowadzi art. 750 KC, § 41 i § 49 KEA
Wynagrodzenie Kwota lub sposób liczenia, VAT, terminy płatności, ewentualne dodatkowe honorarium za wynik art. 16 ust. 1 Prawa o adwokaturze, § 23b i § 50 KEA
Koszty Opłaty sądowe, opłata skarbowa, biegli, tłumaczenia, dojazdy ustawa o kosztach sądowych, ustawa o opłacie skarbowej, § 55 ust. 2 KEA
Pełnomocnictwo Rodzaj, zakres, ewentualne wyłączenie ugody art. 89 i 91 KPC, art. 83 § 2 KPK
Wypowiedzenie Rozliczenie wykonanych czynności, wydanie dokumentów art. 746 KC, art. 94 § 2 KPC, § 53 i § 54 KEA

Przed podpisaniem umowy warto też sprawdzić status adwokata w rejestrze; opisujemy to we wpisie jak sprawdzić adwokata przed powierzeniem mu sprawy. O tym, jak wybrać kancelarię pod konkretną sprawę, piszemy w poradniku jak wybrać kancelarię adwokacką do swojej sprawy. Jeśli chcesz omówić warunki współpracy, skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką Adwokat Andrzej Milewski.

Przeczytaj także: Jakie są najczęstsze sprawy, z którymi pomaga kancelaria adwokacka?

Najczęściej zadawane pytania

Czy umowa z adwokatem musi być zawarta na piśmie?

Przepisy nie wymagają szczególnej formy, bo do umowy o pomoc prawną stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu (art. 750 Kodeksu cywilnego). Umowa na piśmie lub w formie elektronicznej ułatwia jednak udowodnienie ustaleń o zakresie i wynagrodzeniu, a pełnomocnictwo dla sądu i tak składa się w formie dokumentu (art. 89 § 1 KPC).

Czy wynagrodzenie adwokata może zależeć od wygranej?

Tylko częściowo: umowa nie może uzależniać całego honorarium wyłącznie od ostatecznego wyniku sprawy, ale może przewidywać dodatkowe honorarium za pozytywny wynik (§ 50 ust. 3 Kodeksu Etyki Adwokackiej). Podstawowa część wynagrodzenia należy się za wykonaną pracę.

Czy kwota w umowie powinna zawierać VAT?

Umowa powinna jednoznacznie wskazywać, czy kwota obejmuje podatek VAT oraz wydatki i inne opłaty, bo tego wymaga Kodeks Etyki Adwokackiej przy każdej informacji o wynagrodzeniu (§ 23b ust. 2). Dzięki temu wiesz, ile faktycznie zapłacisz.

Ile kosztuje opłata skarbowa od pełnomocnictwa?

Opłata skarbowa od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa wynosi 17 zł od każdego stosunku pełnomocnictwa (załącznik do ustawy o opłacie skarbowej, część IV). Zwolnione jest m.in. pełnomocnictwo udzielone małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu lub rodzeństwu oraz pełnomocnictwo w sprawach karnych.

Czy mogę wypowiedzieć umowę z adwokatem w trakcie sprawy?

Tak, dający zlecenie może wypowiedzieć je w każdym czasie, zwracając wydatki i płacąc za dotychczasowe czynności (art. 746 § 1 Kodeksu cywilnego). Jeśli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, może też powstać obowiązek naprawienia szkody.

Co się dzieje, gdy to adwokat wypowie pełnomocnictwo?

Adwokat, który wypowiedział pełnomocnictwo procesowe, musi działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go z tego obowiązku (art. 94 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego). Masz więc czas, aby ustanowić nowego pełnomocnika bez przerwy w prowadzeniu sprawy.

Czy mogę odstąpić od umowy zawartej z adwokatem przez internet?

Tak, konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem kancelarii, co do zasady może odstąpić od niej w ciągu 14 dni (art. 27 ust. 1 ustawy o prawach konsumenta). Jeżeli na Twoje żądanie adwokat zaczął już działać, zapłacisz za wykonane do tej chwili czynności (art. 35 ust. 1).

keyboard_arrow_up