Prawo karne wykonawcze w Grajewie: odroczenie, przerwa w karze, dozór elektroniczny
Kancelaria Adwokacka Adwokat Andrzej Milewski prowadzi sprawy z zakresu prawa karnego wykonawczego dla skazanych z Grajewa, Białegostoku i okolic oraz ich bliskich. Adwokat przygotowuje wnioski o odroczenie wykonania kary, przerwę w karze, dozór elektroniczny, warunkowe przedterminowe zwolnienie, zatarcie skazania i wyrok łączny oraz reprezentuje skazanego przed sądem. Spotkania odbywają się w filii w Grajewie i w siedzibie w Białymstoku.
Adwokat Andrzej Milewski jest wpisany na listę adwokatów Izby Adwokackiej w Białymstoku pod numerem BIA/ADW/967. W postępowaniu wykonawczym skazany może korzystać z pomocy obrońcy ustanowionego właśnie na ten etap (art. 8 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego). Sąd orzeka na wniosek skazanego, jego obrońcy lub prokuratora albo z urzędu (art. 19 § 1 kkw). Kolejne kroki po wyroku opisuje artykuł o tym, jakie są etapy procesu w prawie karnym wykonawczym.
Który sąd rozpoznaje sprawy z prawa karnego wykonawczego w Grajewie i okolicy?
O odroczeniu wykonania kary orzeka sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji, a o przerwie, dozorze elektronicznym i warunkowym zwolnieniu sąd penitencjarny, czyli sąd okręgowy (art. 3 kkw). Właściwy jest sąd penitencjarny okręgu, w którym skazany przebywa, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 3 § 2 kkw).
| Sprawa | Kto orzeka | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Odroczenie wykonania kary | sąd pierwszej instancji, np. Sąd Rejonowy w Grajewie, jeżeli to on wydał wyrok | art. 3 § 1, art. 150-151 kkw |
| Przerwa w wykonaniu kary | sąd penitencjarny okręgu, w którym skazany przebywa | art. 153 kkw |
| Dozór elektroniczny | sąd penitencjarny okręgu pobytu skazanego; przy karze do 4 miesięcy, gdy skazany jest już w zakładzie karnym, komisja penitencjarna | art. 43e § 1, art. 43la, art. 43lla kkw |
| Warunkowe przedterminowe zwolnienie | sąd penitencjarny, na posiedzeniu w zakładzie karnym | art. 77-78 kk, art. 161 kkw |
| Wyrok łączny | sąd, który wydał ostatni wyrok skazujący w pierwszej instancji | art. 85 kk, art. 569 § 1 kpk |
Grajewo leży w okręgu Sądu Okręgowego w Łomży (ul. Dworna 16), więc w sprawach z zakresu prawa karnego wykonawczego osób przebywających w Grajewie sądem penitencjarnym jest ten sąd. Sprawy penitencjarne prowadzi tam sekcja do spraw penitencjarnych II Wydziału Karnego, a wydział ten rozpoznaje też zażalenia na postanowienia sądów rejonowych z okręgu wydane w postępowaniu wykonawczym. Gdy skazany odbywa karę w zakładzie karnym w innym okręgu, właściwy jest sąd penitencjarny tego okręgu.
Zażalenie wnosi się do sądu, który wydał postanowienie (art. 20 § 2 kkw), w terminie 7 dni (art. 460 Kodeksu postępowania karnego, stosowany na podstawie art. 1 § 2 kkw). Szerzej o tym, jakie są możliwości odwołania w sprawach z zakresu prawa karnego wykonawczego.
Kiedy sąd odroczy wykonanie kary pozbawienia wolności?
Sąd musi odroczyć wykonanie kary, gdy skazany ma chorobę psychiczną lub inną ciężką chorobę, która uniemożliwia odbywanie kary (art. 150 § 1 kkw). Może ją odroczyć na okres do roku, jeżeli natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla skazanego lub jego rodziny (art. 151 § 1 kkw). Przepisy precyzują przy tym:
- ciężka choroba to stan, w którym pobyt w zakładzie karnym może zagrażać życiu albo poważnie zagrażać zdrowiu (art. 150 § 2 kkw),
- kobiecie ciężarnej i osobie samotnie opiekującej się dzieckiem sąd może odroczyć karę do 3 lat po urodzeniu dziecka (art. 151 § 1 kkw),
- odroczenie można uzyskać kilka razy, ale łącznie nie dłużej niż na te okresy (art. 151 § 3 kkw),
- sąd może zobowiązać skazanego np. do szukania pracy, zgłaszania się na Policję albo leczenia (art. 151 § 4 kkw).
Przerwa w karze: w jakich sytuacjach sąd penitencjarny jej udziela?
Sąd penitencjarny musi udzielić przerwy z powodu choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby, do czasu ustania przeszkody (art. 153 § 1 kkw). Może jej udzielić także wtedy, gdy przemawiają za tym ważne względy rodzinne lub osobiste (art. 153 § 2 kkw). Wniosek może złożyć skazany, obrońca lub prokurator, a także dyrektor zakładu karnego (art. 19 § 1 i art. 153 § 2a kkw).
Kolejnej przerwy co do zasady nie można dostać przed upływem roku od powrotu z poprzedniej, chyba że chodzi o ciężką chorobę albo inny wypadek losowy (art. 153 § 3 kkw). Jeżeli prokurator sprzeciwi się przerwie, postanowienie staje się wykonalne dopiero po uprawomocnieniu (art. 154 § 1 kkw). Prawa osoby, która jest już w zakładzie karnym, opisuje artykuł jakie prawa przysługują osadzonym.
Dozór elektroniczny dla mieszkańców Grajewa: kto może odbyć karę w domu?
Sąd penitencjarny może zezwolić na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli kara nie przekracza roku i 6 miesięcy albo jest niższa niż 3 lata, a do odbycia w zakładzie karnym zostało nie więcej niż 6 miesięcy (art. 43la § 1 kkw). Muszą być przy tym spełnione łącznie pozostałe warunki:
- wobec skazanego nie zachodzą warunki z art. 64 § 2, art. 64a ani art. 65 § 1 i 2 Kodeksu karnego,
- skazany ma określone miejsce stałego pobytu,
- pełnoletni domownicy zgodzili się na dozór (wyjątek przewiduje art. 43la § 4 kkw),
- w miejscu pobytu da się zamontować urządzenia (warunki techniczne),
- nie ma szczególnych względów, które wskazują, że cele kary nie zostaną osiągnięte.
Wniosek składa się na piśmie z uzasadnieniem (art. 43ld § 1 kkw). Gdy skazany z Grajewa nie rozpoczął jeszcze odbywania kary, rozpoznaje go sąd penitencjarny okręgu, w którym przebywa (art. 43e § 1 kkw), czyli Sąd Okręgowy w Łomży. Po odmowie ponowny wniosek w tej samej sprawie złożony przed upływem 3 miesięcy pozostawia się bez rozpoznania (art. 43ll kkw).
Warunkowe przedterminowe zwolnienie: po jakim czasie i na jakich warunkach?
Skazanego można warunkowo zwolnić po odbyciu co najmniej połowy kary (art. 78 § 1 kk), jeżeli jego postawa, warunki osobiste, okoliczności czynu i zachowanie w czasie odbywania kary uzasadniają przekonanie, że po zwolnieniu będzie przestrzegał porządku prawnego (art. 77 § 1 kk). Inne progi obowiązują przy recydywie i najdłuższych karach:
- skazanego z art. 64 § 1 kk można zwolnić po odbyciu dwóch trzecich kary, a z art. 64 § 2 lub art. 64a kk po trzech czwartych (art. 78 § 2 kk),
- przy karze co najmniej 25 lat zwolnienie jest możliwe po 15 latach, a przy dożywociu po 30 latach (art. 78 § 1 i 3 kk),
- w posiedzeniu w zakładzie karnym bierze udział prokurator, a prawo udziału mają skazany i obrońca (art. 161 § 1 kkw),
- na postanowienie przysługuje zażalenie, które sąd rozpoznaje w terminie 14 dni (art. 162 § 2 kkw).
Jak sąd ocenia prognozę wobec skazanego, opisuje artykuł o tym, jak prawo karne wykonawcze wpływa na warunkowe przedterminowe zwolnienie.
Kiedy następuje zatarcie skazania, a kiedy sąd wydaje wyrok łączny?
Skazanie na karę pozbawienia wolności ulega zatarciu z mocy prawa po 10 latach od wykonania, darowania kary albo przedawnienia jej wykonania (art. 107 § 1 kk). Na wniosek skazanego sąd może zarządzić zatarcie już po 5 latach, jeżeli kara nie przekraczała 3 lat, a skazany przestrzegał w tym czasie porządku prawnego (art. 107 § 2 kk). Z chwilą zatarcia wpis usuwa się z rejestru skazanych (art. 106 kk).
Gdy ktoś został skazany kilkoma wyrokami za przestępstwa popełnione, zanim zapadł pierwszy z tych wyroków, a kary podlegają łączeniu, sąd orzeka karę łączną (art. 85 § 1 kk) w wyroku łącznym, z urzędu albo na wniosek skazanego lub prokuratora (art. 570 kpk). Jeżeli skazany uchyla się od kary ograniczenia wolności, sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności (art. 65 § 1 kkw). Obronę przed sądem, który wydał wyrok, opisuje strona prawo karne.
Jak wygląda współpraca w sprawie wykonania kary?
- Kontakt telefoniczny lub e-mailowy od poniedziałku do soboty w godz. 8:00-19:00; dane są na stronie kontakt.
- Spotkanie w filii w Grajewie lub w siedzibie w Białymstoku z osobą skazaną albo jej bliskimi.
- Analiza wyroku, dokumentacji medycznej, zaświadczeń o sytuacji rodzinnej i opinii z zakładu karnego.
- Umowa i pełnomocnictwo do działania w postępowaniu wykonawczym.
- Wniosek do sądu, udział w posiedzeniu, a po odmowie zażalenie; rozmowy skazanego z obrońcą w trakcie widzeń nie podlegają kontroli (art. 8 § 3 kkw).
Najczęstsze pytania: prawo karne wykonawcze w Grajewie
Na jak długo sąd może odroczyć wykonanie kary pozbawienia wolności?
Sąd może odroczyć karę na okres do roku, a kobiecie ciężarnej i osobie samotnie opiekującej się dzieckiem do 3 lat po urodzeniu dziecka (art. 151 § 1 kkw). Przy chorobie psychicznej lub innej ciężkiej chorobie odroczenie trwa do czasu ustania przeszkody (art. 150 § 1 kkw). Odroczenie można przedłużać, ale łączny okres nie może przekroczyć ustawowych limitów (art. 151 § 3 kkw).
Gdzie złożyć wniosek o dozór elektroniczny, mieszkając w Grajewie?
Jeżeli skazany jeszcze nie rozpoczął odbywania kary, wniosek rozpoznaje sąd penitencjarny okręgu, w którym przebywa (art. 43e § 1 kkw), czyli dla Grajewa Sąd Okręgowy w Łomży przy ul. Dwornej 16. Wniosek składa się na piśmie z uzasadnieniem (art. 43ld § 1 kkw). Gdy skazany jest już w zakładzie karnym, a kara nie przekracza 4 miesięcy, o dozorze decyduje komisja penitencjarna w terminie 14 dni (art. 43lla § 1 i 4 kkw).
Po jakim czasie można wyjść z zakładu karnego warunkowo?
Co do zasady po odbyciu co najmniej połowy kary (art. 78 § 1 kk). Przy recydywie z art. 64 § 1 kk próg wynosi dwie trzecie kary, a z art. 64 § 2 lub art. 64a kk trzy czwarte (art. 78 § 2 kk). Sam upływ czasu nie wystarcza: sąd penitencjarny ocenia też postawę skazanego i prognozę na przyszłość (art. 77 § 1 kk).
Czy po odmowie warunkowego zwolnienia można złożyć kolejny wniosek?
Tak, ale wniosek skazanego lub obrońcy sąd rozpozna dopiero po 6 miesiącach od odmowy, jeżeli kara nie przekracza 5 lat, albo po roku przy karze powyżej 5 lat (art. 161 § 3 i 4 kkw). Od odmowy przysługuje też zażalenie, rozpoznawane w terminie 14 dni (art. 162 § 2 kkw). Wniosek o warunkowe zwolnienie mogą złożyć także dyrektor zakładu karnego i sądowy kurator zawodowy (art. 161 § 2 kkw).
Kiedy następuje zatarcie skazania?
Przy karze pozbawienia wolności zatarcie następuje z mocy prawa po 10 latach od wykonania, darowania kary lub przedawnienia jej wykonania (art. 107 § 1 kk). Przy karze ograniczenia wolności okres wynosi 3 lata, przy grzywnie rok (art. 107 § 4 i 4a kk), a przy warunkowym zawieszeniu kary rok od końca okresu próby (art. 76 § 1 kk). Na wniosek skazanego sąd może zatrzeć skazanie na karę do 3 lat pozbawienia wolności już po 5 latach, jeżeli skazany przestrzegał w tym czasie porządku prawnego (art. 107 § 2 kk).

