W latach 2023-2026 najważniejsze zmiany w prawie gospodarczym to obowiązkowe e-faktury w KSeF od 2026 r., obowiązek adresu do e-Doręczeń, pakiet deregulacyjny z 2025 r. (m.in. krótsze kontrole mikroprzedsiębiorców), wyższy limit działalności nierejestrowanej, nowe zasady kosztów sądowych i mediacji oraz zmiany w Kodeksie cywilnym i Kodeksie spółek handlowych. Poniżej zestawienie według stanu na październik 2026 r.
Od kiedy obowiązują e-faktury w KSeF?
Obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych w Krajowym Systemie e-Faktur działa od 1 lutego 2026 r., ale wprowadzano go etapami. Przedsiębiorcy, u których sprzedaż z podatkiem w 2024 r. nie przekroczyła 200 mln zł, mogli do 31 marca 2026 r. wystawiać faktury poza KSeF, a od 1 kwietnia 2026 r. obowiązek objął co do zasady pozostałych podatników.
Do 31 grudnia 2026 r. poza KSeF mogą jeszcze wystawiać faktury podatnicy, u których wartość sprzedaży udokumentowanej fakturami w danym miesiącu nie przekracza 10 000 zł (art. 145m ustawy o VAT w brzmieniu nadanym ustawą z 5 sierpnia 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1203).
Kto musi mieć adres do e-Doręczeń?
Adres do doręczeń elektronicznych muszą mieć przedsiębiorcy wpisani do CEIDG. Nowi przedsiębiorcy rejestrujący się od 1 stycznia 2025 r. przekazują dane do jego utworzenia we wniosku o wpis, a przedsiębiorcy wpisani wcześniej, którzy nie mieli adresu w bazie, musieli uzyskać wpis do 30 września 2026 r. (art. 152 ustawy o doręczeniach elektronicznych).
Termin dla podmiotów z KRS określa odrębny przepis tej ustawy i komunikat ministra.
Co zmieniła deregulacja prawa gospodarczego z 2025 r.?
Ustawa deregulacyjna z 21 maja 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 769) weszła w życie 13 lipca 2025 r., a część przepisów 1 stycznia 2026 r. Najważniejsze zmiany w Prawie przedsiębiorców to:
- skrócenie łącznego czasu kontroli jednego organu u mikroprzedsiębiorcy z 12 do 6 dni roboczych w roku (art. 55 ust. 1 pkt 1),
- od 1 stycznia 2026 r. kontrole planowe według kategorii ryzyka: przy niskim ryzyku nie częściej niż raz na 5 lat, przy średnim raz na 3 lata (art. 47 i art. 55a),
- wstępna lista dokumentów, których organ oczekuje, w zawiadomieniu o kontroli (art. 48 ust. 3 pkt 4a),
- brak pieczątki lub wydruku z KRS albo CEIDG nie jest brakiem formalnym pisma (art. 31 ust. 2),
- zasada, że przepisy zwiększające obciążenia przedsiębiorców wchodzą w życie co do zasady nie wcześniej niż po 6 miesiącach od ogłoszenia (art. 68b).
Ta sama ustawa zmieniła Kodeks cywilny: od 13 lipca 2025 r. umowa leasingu wymaga formy dokumentowej, a nie pisemnej (art. 7092 KC). Wpływ przepisów na mniejsze firmy opisuje artykuł o przepisach dotyczących małych i średnich firm.
Jaki jest nowy limit działalności nierejestrowanej?
Od 1 stycznia 2026 r. działalność nierejestrowana jest możliwa, gdy przychód nie przekracza w żadnym kwartale 225% minimalnego wynagrodzenia. Wcześniej limit liczono miesięcznie i wynosił 75% minimalnego wynagrodzenia (art. 5 Prawa przedsiębiorców w brzmieniu nadanym ustawą z 25 lipca 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1168).
Kwartalne rozliczenie pozwala przesunąć przychody między miesiącami, ale po przekroczeniu limitu działalność staje się gospodarczą od dnia przekroczenia, a wniosek do CEIDG trzeba złożyć w ciągu 7 dni.
Co zmieniło się w sporach sądowych przedsiębiorców?
W sporach sądowych zmieniły się przede wszystkim koszty i znaczenie mediacji. Od 23 września 2025 r. maksymalna opłata stosunkowa od pozwu w sprawach majątkowych wynosi 100 000 zł zamiast 200 000 zł (art. 13 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zmiana Dz.U. 2025 poz. 1157). Przy wartości sporu do 20 000 zł nadal obowiązują opłaty stałe.
Od 1 marca 2026 r. sąd może obciążyć kosztami w części wyższej, niż wynikałoby to z wyniku sprawy, stronę, która bez uzasadnionej przyczyny odmówiła mediacji (art. 103 § 3 pkt 11 Kodeksu postępowania cywilnego, zmiana Dz.U. 2025 poz. 1172). W sprawach gospodarczych sąd już wcześniej mógł obciążyć kosztami stronę, która zaniechała próby polubownego rozwiązania sporu (art. 45812 KPC).
Praktyczne skutki tych zasad w sporach o zapłatę opisuje artykuł o najczęstszych konfliktach w prawie gospodarczym.
Jakie zmiany objęły Kodeks cywilny i prawo spółek?
W Kodeksie cywilnym od 27 listopada 2025 r. osoba fizyczna prowadząca działalność może najpóźniej przy zawarciu umowy oświadczyć, czy umowa ma dla niej charakter zawodowy, a druga strona nie może uzależniać zawarcia umowy od takiego oświadczenia (art. 3855 § 11 KC). Ma to znaczenie dla ochrony przedsiębiorcy na prawach konsumenta.
Od 4 grudnia 2025 r. zmieniły się zasady solidarnej odpowiedzialności inwestora za wynagrodzenie podwykonawcy robót budowlanych: inwestor odpowiada za roboty, których szczegółowy przedmiot zgłoszono mu przed ich rozpoczęciem, chyba że w ciągu 30 dni złożył sprzeciw (art. 6471 KC, zmiana Dz.U. 2025 poz. 1508). Nowe brzmienie stosuje się także do umów zawartych wcześniej.
W prawie spółek od 15 września 2023 r. obowiązują m.in. nowe formy podziału spółek, w tym podział przez wyodrębnienie (art. 529 § 1 pkt 5 Kodeksu spółek handlowych). Uchwalona w 2026 r. kolejna nowelizacja KSH (Dz.U. 2026 poz. 176) wejdzie w życie dopiero 18 lutego 2027 r. Zasady prowadzenia spółek opisuje szerzej artykuł o tym, jak prawo reguluje prowadzenie spółek.
Jakie zmiany dotyczą firm współpracujących na umowach cywilnoprawnych?
Od 8 lipca 2026 r. okręgowy inspektor pracy może w drodze decyzji stwierdzić istnienie stosunku pracy, gdy praca jest wykonywana w warunkach umowy o pracę, a strony zawarły umowę cywilnoprawną (zmiana ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, Dz.U. 2026 poz. 473). Firmy korzystające z umów zlecenia lub kontraktów B2B powinny więc sprawdzić, czy rzeczywiste warunki współpracy nie odpowiadają definicji stosunku pracy z art. 22 § 1 Kodeksu pracy.
Zestawienie zmian i dat
| Zmiana | Od kiedy | Podstawa |
|---|---|---|
| Podział spółki przez wyodrębnienie | 15.09.2023 | Dz.U. 2023 poz. 1705 |
| Deregulacja: 6 dni kontroli u mikroprzedsiębiorcy, forma dokumentowa leasingu | 13.07.2025 | Dz.U. 2025 poz. 769 |
| Maksymalna opłata od pozwu 100 000 zł | 23.09.2025 | Dz.U. 2025 poz. 1157 |
| Oświadczenie o zawodowym charakterze umowy | 27.11.2025 | Dz.U. 2025 poz. 1172 |
| Odpowiedzialność inwestora wobec podwykonawców | 04.12.2025 | Dz.U. 2025 poz. 1508 |
| Działalność nierejestrowana: 225% minimalnego wynagrodzenia kwartalnie; kontrole planowe według ryzyka | 01.01.2026 | Dz.U. 2025 poz. 1168 i poz. 769 |
| KSeF obowiązkowy (etapami) | 01.02.2026 i 01.04.2026 | Dz.U. 2025 poz. 1203 |
| Koszty za odmowę mediacji bez uzasadnionej przyczyny | 01.03.2026 | Dz.U. 2025 poz. 1172 |
| Decyzja inspektora pracy o istnieniu stosunku pracy | 08.07.2026 | Dz.U. 2026 poz. 473 |
| Adres do e-Doręczeń dla dotychczasowych przedsiębiorców z CEIDG | do 30.09.2026 | art. 152 ustawy o doręczeniach elektronicznych |
Przegląd podstawowych ustaw, które pozostają fundamentem działalności firm, zawiera artykuł o kluczowych regulacjach prawa gospodarczego. W sprawach z zakresu prawa gospodarczego można skontaktować się z kancelarią przez stronę kontakt.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mała firma musi już wystawiać faktury w KSeF?
Co do zasady tak, bo od 1 kwietnia 2026 r. obowiązek faktur ustrukturyzowanych objął także mniejszych podatników. Do 31 grudnia 2026 r. poza KSeF mogą jeszcze fakturować podatnicy, u których sprzedaż udokumentowana fakturami w danym miesiącu nie przekracza 10 000 zł (art. 145m ustawy o VAT).
Ile może trwać kontrola u mikroprzedsiębiorcy?
Czas wszystkich kontroli jednego organu u mikroprzedsiębiorcy w roku kalendarzowym nie może przekroczyć 6 dni roboczych (art. 55 ust. 1 pkt 1 Prawa przedsiębiorców, w tym brzmieniu od 13 lipca 2025 r.). Wcześniej limit wynosił 12 dni. Ustawa przewiduje wyjątki, np. przy kontrolach związanych z przeciwdziałaniem przestępstwom.
Do kiedy przedsiębiorca z CEIDG musiał mieć adres do e-Doręczeń?
Przedsiębiorcy wpisani do CEIDG przed 2025 r., którzy nie mieli adresu w bazie adresów elektronicznych, musieli uzyskać wpis do 30 września 2026 r. (art. 152 ust. 3 ustawy o doręczeniach elektronicznych). Nowi przedsiębiorcy od 1 stycznia 2025 r. przekazują dane do utworzenia adresu we wniosku o wpis.
Jaki jest limit działalności nierejestrowanej w 2026 roku?
Od 1 stycznia 2026 r. przychód z działalności nierejestrowanej nie może przekroczyć w żadnym kwartale 225% kwoty minimalnego wynagrodzenia (art. 5 ust. 1 Prawa przedsiębiorców). Limit liczy się kwartalnie, a nie miesięcznie jak wcześniej.
Czy odmowa mediacji może kosztować w procesie?
Tak, od 1 marca 2026 r. sąd może obciążyć kosztami w części wyższej, niż wynikałoby to z wyniku sprawy, stronę, która bez uzasadnionej przyczyny odmówiła mediacji (art. 103 § 3 pkt 11 KPC). W sprawach gospodarczych podobne skutki może mieć zaniechanie próby polubownego rozwiązania sporu (art. 45812 KPC). Decyzja należy do sądu i zależy od okoliczności sprawy.
Czy umowa leasingu nadal wymaga formy pisemnej?
Nie, od 13 lipca 2025 r. umowa leasingu wymaga formy dokumentowej (art. 7092 KC). Wystarczy więc np. dokument elektroniczny pozwalający ustalić osobę składającą oświadczenie. Formę dokumentową przewidziano też dla upomnienia i wyznaczenia terminu dodatkowego przed wypowiedzeniem leasingu.
Czy inspektor pracy może zmienić umowę B2B w umowę o pracę?
Od 8 lipca 2026 r. okręgowy inspektor pracy może w drodze decyzji stwierdzić istnienie stosunku pracy, jeżeli praca jest wykonywana w warunkach określonych w art. 22 § 1 Kodeksu pracy (Dz.U. 2026 poz. 473). Warunkiem wydania decyzji jest wcześniejsze niewykonanie polecenia inspektora. Decyzję można zaskarżyć na zasadach przewidzianych w ustawie.