Spis treści
- Upadłość konsumencka a ochrona przed komornikiem
- Jak procedura upadłości chroni dłużnika?
- Czy każda osoba ogłaszająca upadłość unika komornika?
- Czy ogłoszenie upadłości konsumenckiej oznacza koniec problemów finansowych?
- Jak przygotować się do procesu upadłości?
- Co z kredytami po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej?
- Najpopularniejsze pytania i odpowiedzi
Upadłość konsumencka a ochrona przed komornikiem
Upadłość konsumencka chroni przed komornikiem w tym sensie, że z dniem jej ogłoszenia egzekucja z majątku wchodzącego do masy upadłości zostaje zawieszona z mocy prawa, a po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości jest umarzana (art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego). Ochrona ta ma jednak granice: nie obejmuje wszystkich długów, a samo złożenie wniosku jeszcze nie zatrzymuje egzekucji.
Jak procedura upadłości chroni dłużnika?
Gdy sąd ogłasza upadłość konsumencką, wszczęte wcześniej postępowania egzekucyjne skierowane do majątku masy ulegają zawieszeniu z mocy prawa, bez potrzeby składania wniosku do komornika. Po dniu ogłoszenia upadłości skierowanie nowej egzekucji do tego majątku jest niedopuszczalne (art. 146 ust. 3).
Komornik nie może więc zajmować rachunków ani licytować majątku wchodzącego do masy w ramach dawnych egzekucji. Sumy uzyskane w zawieszonej egzekucji, a jeszcze niewypłacone wierzycielowi, przekazuje się do masy upadłości (art. 146 ust. 2). Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy przybicie nieruchomości prawomocnie udzielono jeszcze przed ogłoszeniem upadłości.
Zawieszenie to dopiero pierwszy krok. Długi nie znikają z dniem ogłoszenia upadłości.
Wierzyciele zgłaszają wierzytelności syndykowi, syndyk likwiduje majątek, a potem upadłość konsumencka kończy się ustaleniem planu spłaty albo umorzeniem zobowiązań. Ochrona przed egzekucją trwa też później:
- w okresie wykonywania planu spłaty niedopuszczalne jest wszczęcie egzekucji długów powstałych przed ustaleniem planu, z wyjątkiem długów nieumarzalnych (art. 49115 ust. 6);
- po stwierdzeniu wykonania planu i umorzeniu zobowiązań nie można wszcząć egzekucji długów sprzed planu, z tymi samymi wyjątkami (art. 49121 ust. 3);
- część dochodu odpowiadająca 150% kryterium dochodowego z ustawy o pomocy społecznej nie wchodzi do masy i nie podlega egzekucji (art. 63 ust. 1a-1d).
Czy każda osoba ogłaszająca upadłość unika komornika?
Nie zawsze. Ochrona dotyczy majątku wchodzącego do masy i długów sprzed ogłoszenia upadłości. Komornik może prowadzić egzekucję długów, które powstały po ogłoszeniu upadłości, bo nie są objęte postępowaniem.
Odrębne zasady dotyczą alimentów: sprawy o alimenty prowadzi się z udziałem upadłego (art. 144 ust. 3), a zabezpieczenie roszczeń alimentacyjnych jest dopuszczalne także po ogłoszeniu upadłości (art. 146 ust. 3). Długi alimentacyjne nie podlegają też umorzeniu (art. 49121 ust. 2).
Ochronę można stracić przez własne zaniedbania. Jeżeli upadły nie wydaje majątku lub dokumentów, sąd może umorzyć postępowanie (art. 49110 ust. 2), a uchylenie planu spłaty z powodu jego niewykonywania oznacza, że długi nie zostaną umorzone (art. 49120 ust. 3). Wtedy wierzyciele mogą ponownie dochodzić należności.
Czy ogłoszenie upadłości konsumenckiej oznacza koniec problemów finansowych?
Upadłość konsumencka jest krokiem ku uporządkowaniu finansów, ale nie rozwiązuje wszystkich problemów. Upadły musi współpracować z syndykiem i sądem oraz wykonywać plan spłaty, jeżeli sąd go ustali.
Plan trwa najwyżej 36 miesięcy, a przy umyślnym lub rażąco niedbałym doprowadzeniu do niewypłacalności od 36 do 84 miesięcy (art. 49115). Przez ten czas trzeba co roku do końca kwietnia składać sądowi sprawozdanie z jego wykonania.
Warto więc wiedzieć, jakie obowiązki wiążą się z upadłością. Po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania można liczyć na następujące skutki:
- Umorzenie długów: po wykonaniu planu sąd umarza zobowiązania sprzed ogłoszenia upadłości, z wyjątkiem m.in. alimentów, grzywien i obowiązku naprawienia szkody orzeczonego przez sąd (art. 49121).
- Ochrona podstawowego majątku: do masy nie wchodzi mienie wyłączone od egzekucji ani część dochodu potrzebna na utrzymanie (art. 63).
- Osłona mieszkaniowa: przy sprzedaży mieszkania upadłego wydziela się kwotę na najem za 12-24 miesiące, jeżeli jest to konieczne (art. 342a).
- Uporządkowanie spłat: zamiast wielu egzekucji jest jedno postępowanie i jeden plan.
Jak przygotować się do procesu upadłości?
Decyzja o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej powinna być przemyślana i poprzedzona przygotowaniem. Najpierw warto zebrać dokumenty, które opisują zobowiązania i majątek, bo wniosek musi zawierać m.in. wykaz majątku, spis wierzycieli i informację o dochodach z ostatnich 6 miesięcy (art. 4912 ust. 4).
Kolejnym krokiem jest analiza sytuacji finansowej i innych możliwości, np. ugody czy restrukturyzacji kredytu. W sprawie upadłości pełnomocnikiem może być adwokat, radca prawny, a także osoba z licencją doradcy restrukturyzacyjnego (art. 87 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego).
Pomoc prawna pozwala uniknąć błędów, które mogłyby skomplikować postępowanie. Przygotowanie obejmuje także:
- Konsultację wstępną: ustalenie, jakie prawa i obowiązki wiążą się z upadłością w danej sytuacji.
- Wymogi formalne: kompletny wniosek złożony przez portal Krajowego Rejestru Zadłużonych albo na urzędowym formularzu oraz opłata 30 zł.
- Współpracę z syndykiem: upadłość konsumencka wymaga stałego kontaktu z syndykiem, który zarządza masą upadłości.
Co z kredytami po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej?
Upadłość wpływa na możliwość zaciągania kredytów w przyszłości. Bank uzależnia udzielenie kredytu od zdolności kredytowej, czyli zdolności do spłaty kredytu z odsetkami w terminach (art. 70 Prawa bankowego).
Informacja o upadłości jest jawna w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, a w okresie planu spłaty upadły nie może zaciągać zobowiązań, które pogorszyłyby jego zdolność do wykonania planu (art. 49118 ust. 1). Na taką czynność sąd może wyrazić zgodę tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach (art. 49118 ust. 2).
Po zakończeniu postępowania zdolność kredytową buduje się na nowo, regularnie regulując bieżące zobowiązania.
Upadłość konsumencka otwiera nowy etap w finansach, ale wymaga ostrożności przy kolejnych zobowiązaniach. Decyzja o złożeniu wniosku powinna opierać się na analizie całej sytuacji finansowej.
Dla wielu osób pomocna jest wtedy nie tylko porada prawna, ale też uporządkowanie domowego budżetu.
Podsumowanie
Upadłość konsumencka zatrzymuje egzekucję z majątku wchodzącego do masy i po zakończeniu postępowania może prowadzić do umorzenia długów. Nie eliminuje jednak wszystkich zobowiązań i wymaga wypełniania obowiązków wobec syndyka i sądu.
Jeśli rozważasz tę drogę, omów swoją sytuację z prawnikiem przed złożeniem wniosku.
Wniosek wymaga staranności i dobrego przygotowania dokumentów. Jeżeli chcesz ustalić, jak upadłość wpłynie na toczące się egzekucje w Twojej sprawie, skontaktuj się z kancelarią.
Przeczytaj także: Jakie są konsekwencje ogłoszenia upadłości konsumenckiej?
Najpopularniejsze pytania i odpowiedzi
Czy upadłość konsumencka wpływa na kredyt?
Tak, upadłość wpływa na możliwość uzyskania kredytu, bo bank ocenia zdolność kredytową wnioskodawcy (art. 70 Prawa bankowego), a informacja o upadłości jest jawna w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. W okresie planu spłaty upadły nie może zaciągać zobowiązań pogarszających jego zdolność do wykonania planu bez zgody sądu. Po zakończeniu postępowania zdolność kredytową można odbudować regularnymi spłatami.
Czy upadłość konsumencka może zatrzymać egzekucję komorniczą?
Tak, z dniem ogłoszenia upadłości egzekucja z majątku wchodzącego do masy ulega zawieszeniu z mocy prawa, a po uprawomocnieniu się postanowienia jest umarzana (art. 146 Prawa upadłościowego). W czasie planu spłaty i po jego wykonaniu nie można wszcząć egzekucji długów sprzed planu, poza długami nieumarzalnymi. Samo złożenie wniosku o upadłość nie zawiesza egzekucji.
Czy zawsze warto zgłaszać upadłość konsumencką?
Nie zawsze, bo upadłość wiąże się z utratą zarządu majątkiem, sprzedażą jego składników i obowiązkami wobec syndyka i sądu. Czasem korzystniejsza jest ugoda z wierzycielem, restrukturyzacja kredytu albo postępowanie o zawarcie układu na zgromadzeniu wierzycieli. Wybór zależy od dochodów, majątku i rodzaju długów.
Jakie długi mogą być umorzone w ramach upadłości?
Umorzeniu podlegają zobowiązania powstałe przed ogłoszeniem upadłości, w tym kredyty, pożyczki, a także podatki i składki, bo nie ma ich na liście wyjątków (art. 49121 Prawa upadłościowego). Nie umarza się m.in. alimentów, rent odszkodowawczych, grzywien, obowiązku naprawienia szkody i zadośćuczynienia orzeczonych przez sąd oraz długów umyślnie zatajonych, jeśli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu. Szczegóły opisuje wpis o długach, które można umorzyć.
Jak długo trwa postępowanie upadłościowe?
Sąd powinien wydać postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości w ciągu dwóch miesięcy od złożenia wniosku (art. 27 ust. 3 Prawa upadłościowego), a czas likwidacji majątku zależy od sprawy. Plan spłaty trwa potem najwyżej 36 miesięcy, a przy umyślnym lub rażąco niedbałym doprowadzeniu do niewypłacalności od 36 do 84 miesięcy. W tym czasie upadły współpracuje z syndykiem i sądem.

