Grupa osób z bagażami na przejściu dla pieszych, której dotyczy legalizacja pobytu cudzoziemców

Jakie warunki trzeba spełnić, aby dostać zezwolenie na pobyt czasowy?

Zezwolenie na pobyt czasowy dostaje cudzoziemiec, którego cel pobytu uzasadnia pobyt w Polsce dłuższy niż 3 miesiące i który spełnia wymogi przypisane do tego celu, np. pracy, studiów albo połączenia z rodziną. Nie mogą zachodzić przesłanki odmowy, a wniosek trzeba złożyć najpóźniej w ostatnim dniu legalnego pobytu, od 27 kwietnia 2026 r. elektronicznie w MOS.

Od czego zależy udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy?

Podstawą jest art. 98 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Zezwolenia udziela się na wniosek, gdy cudzoziemiec spełnia wymogi właściwe dla deklarowanego celu pobytu, a okoliczności uzasadniają pobyt dłuższy niż 3 miesiące. Zezwolenie obejmuje okres potrzebny do realizacji celu, najwyżej 3 lata.

Decyzję wydaje wojewoda właściwy według miejsca pobytu cudzoziemca (art. 104). Dla osób mieszkających w województwie podlaskim jest to Wojewoda Podlaski, a sprawy prowadzi Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku.

Jakie warunki są wspólne dla wszystkich wnioskodawców?

Niezależnie od celu pobytu wojewoda sprawdza, czy nie zachodzi żadna z przesłanek odmowy z art. 100 ust. 1 ustawy. W praktyce oznacza to, że cudzoziemiec:

  • przebywa w Polsce legalnie w dniu złożenia wniosku (wniosek złożony podczas nielegalnego pobytu prowadzi do odmowy),
  • nie figuruje w wykazie cudzoziemców, których pobyt w Polsce jest niepożądany, ani w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu,
  • nie stanowi zagrożenia dla obronności, bezpieczeństwa państwa ani porządku publicznego (wojewoda pyta o to Straż Graniczną, Policję i ABW, art. 109),
  • podaje prawdziwe dane i przedstawia autentyczne dokumenty,
  • nie zalega z podatkami, chyba że uzyskał np. rozłożenie zaległości na raty,
  • zwrócił koszty wcześniejszej decyzji o zobowiązaniu do powrotu, jeżeli pokrył je budżet państwa.

Część wniosków nie zostaje w ogóle rozpatrzona. Art. 99 nakazuje odmówić wszczęcia postępowania m.in. osobie, która ma już zezwolenie na pobyt stały, przebywa poza Polską albo pozostaje w Polsce w terminie dobrowolnego wyjazdu po decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Szerzej opisujemy to we wpisie o tym, kiedy wojewoda odmawia zezwolenia na pobyt.

Jakie warunki zależą od celu pobytu?

Każdy cel pobytu ma w ustawie własny zestaw wymogów. Tabela pokazuje najczęściej wybierane cele (stan prawny na październik 2026 r.).

Cel pobytu Najważniejsze warunki Przepis
Praca (zezwolenie na pobyt czasowy i pracę) ubezpieczenie zdrowotne; wynagrodzenie nie niższe niż minimalne i niż płaca na porównywalnym stanowisku; zawód spoza listy zawodów ustalonej przez starostę art. 114 ust. 1
Prowadzenie działalności gospodarczej ubezpieczenie zdrowotne; stabilny i regularny dochód; miejsce zamieszkania w Polsce; firma z dochodem co najmniej 12-krotności przeciętnego wynagrodzenia w województwie albo zatrudniająca od roku co najmniej 2 pracowników, ewentualnie wykazanie, że te warunki zostaną spełnione art. 142 ust. 1
Studia studia w jednostce spełniającej wymogi ustawy; dowód opłaty za studia, jeżeli są płatne; ubezpieczenie zdrowotne; środki na utrzymanie, powrót i koszty studiów art. 144 ust. 1
Połączenie z rodziną członek rodziny mieszkający w Polsce m.in. na podstawie pobytu stałego, rezydenta UE, ochrony międzynarodowej albo co najmniej 2 lat kolejnych zezwoleń na pobyt czasowy; ubezpieczenie zdrowotne; stabilny dochód; zapewnione miejsce zamieszkania art. 159 ust. 1

Przy pracy wymóg ubezpieczenia uznaje się za spełniony, jeżeli cudzoziemiec będzie ubezpieczony w związku z tą pracą (art. 114 ust. 4a). Gdy cudzoziemiec jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, nie bada się listy zawodów i porównywalnego wynagrodzenia (art. 114 ust. 4).

Jak i kiedy złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy?

Wniosek składa się najpóźniej w ostatnim dniu legalnego pobytu w Polsce (art. 105 ust. 1). Od 27 kwietnia 2026 r. składa się go w postaci elektronicznej przez Moduł Obsługi Spraw (MOS), a wniosek złożony inaczej pozostawia się bez rozpoznania (art. 106c; komunikat MSWiA, M.P. 2026 poz. 370).

Do wniosku w MOS cudzoziemiec dołącza:

  • aktualną fotografię i odwzorowanie cyfrowe wszystkich stron paszportu (art. 106d),
  • załącznik wypełniony przez pracodawcę albo uczelnię, jeżeli wymaga tego cel pobytu,
  • dokumenty potwierdzające cel pobytu, a dokumenty w języku obcym z tłumaczeniem przysięgłym (art. 8 ust. 2).

Wniosek podpisuje się podpisem kwalifikowanym albo zaufanym. Opłata skarbowa wynosi 340 zł, a za zezwolenie na pobyt czasowy i pracę 440 zł (ustawa o opłacie skarbowej); za wydanie karty pobytu Podlaski Urząd Wojewódzki pobiera 100 zł. Pełną listę dokumentów zawiera wpis o dokumentach do legalizacji pobytu.

Następnie wojewoda wzywa cudzoziemca do osobistego stawiennictwa w celu pobrania odcisków palców i wzoru podpisu, z terminem nie krótszym niż 7 dni (art. 106e). Jeżeli wniosek złożono w terminie i bez braków formalnych, pobyt uważa się za legalny do dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna (art. 108). O czasie trwania postępowania piszemy we wpisie jak długo trwa legalizacja pobytu.

Co, jeśli warunek przestanie być spełniony?

Warunki trzeba spełniać przez cały okres ważności zezwolenia. Wojewoda cofa zezwolenie, gdy ustał cel pobytu albo cudzoziemiec przestał spełniać wymogi (art. 101), a o ustaniu przyczyny udzielenia zezwolenia trzeba go zawiadomić w ciągu 15 dni roboczych (art. 113).

Przy zezwoleniu na pobyt czasowy i pracę utratę pracy zgłasza się w ciągu 15 dni roboczych (art. 121). Jeżeli zawiadomienie wysłano w terminie, przez 30 dni od utraty pracy wojewoda nie cofa zezwolenia z powodu ustania celu pobytu; z tej ochrony można skorzystać raz w okresie ważności zezwolenia (art. 123).

Kancelaria prowadzi sprawy pobytowe cudzoziemców i pomaga sprawdzić, czy dokumenty odpowiadają wymogom wybranego celu pobytu. Zakres pomocy opisuje strona legalizacja pracy i pobytu cudzoziemców, a termin konsultacji można ustalić przez stronę kontakt.

Najczęstsze pytania: warunki zezwolenia na pobyt czasowy

Czy można złożyć wniosek o pobyt czasowy, gdy wiza już wygasła?

Nie, wniosek trzeba złożyć najpóźniej w ostatnim dniu legalnego pobytu (art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Wniosek złożony w czasie nielegalnego pobytu jest podstawą odmowy udzielenia zezwolenia (art. 100 ust. 1 pkt 9). Datę końca legalnego pobytu warto ustalić z wyprzedzeniem, bo przygotowanie wniosku w MOS wymaga czasu.

Na jak długo udziela się zezwolenia na pobyt czasowy?

Zezwolenia udziela się na okres potrzebny do realizacji celu pobytu, nie dłuższy niż 3 lata (art. 98 ust. 2). Przy pracy okres zależy m.in. od długości planowanego zatrudnienia, a przy studiach od czasu trwania nauki. Po upływie ważności można złożyć wniosek o kolejne zezwolenie.

Czy do zezwolenia na pobyt czasowy potrzebne jest ubezpieczenie zdrowotne?

Tak, przy pracy, działalności gospodarczej, studiach i połączeniu z rodziną ustawa wymaga ubezpieczenia zdrowotnego albo potwierdzenia, że ubezpieczyciel pokryje koszty leczenia w Polsce (art. 114, 142, 144 i 159). Przy pracy wystarczy, że cudzoziemiec będzie ubezpieczony w związku z tą pracą (art. 114 ust. 4a).

Ile kosztuje zezwolenie na pobyt czasowy?

Opłata skarbowa za zezwolenie na pobyt czasowy wynosi 340 zł, a za zezwolenie na pobyt czasowy i pracę 440 zł (stan na październik 2026 r.). Za wydanie karty pobytu płaci się dodatkowo 100 zł. Po decyzji odmownej opłata skarbowa nie podlega zwrotowi (art. 113c ustawy o cudzoziemcach).

Czy wniosek o pobyt czasowy można złożyć w urzędzie na papierze?

Co do zasady nie, bo od 27 kwietnia 2026 r. wniosek składa się elektronicznie w MOS (art. 106c ustawy o cudzoziemcach). Wyjątki dotyczą m.in. wniosków składanych przez jednostkę przyjmującą przy przeniesieniu wewnątrz przedsiębiorstwa oraz wniosków członków rodziny przebywających za granicą. Wojewoda zapewnia pomoc przy składaniu wniosku (art. 106d ust. 7).

Czy w czasie oczekiwania na decyzję pobyt w Polsce jest legalny?

Tak, jeżeli wniosek złożono w terminie i nie ma braków formalnych albo uzupełniono je w wyznaczonym terminie (art. 108 ust. 1). Ochrona nie obejmuje okresu, w którym postępowanie zawieszono na wniosek strony (art. 108 ust. 2). Prawo do pracy w tym czasie ocenia się osobno, według przepisów o zatrudnianiu cudzoziemców.

Kto rozpatruje wniosek osoby mieszkającej w województwie podlaskim?

Wniosek rozpatruje Wojewoda Podlaski, bo właściwość ustala się według miejsca pobytu cudzoziemca (art. 104 ustawy o cudzoziemcach). Sprawy prowadzi Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku, ul. Mickiewicza 3. Od decyzji wojewody przysługuje odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Przeczytaj także: Legalizacja pracy cudzoziemca krok po kroku.

keyboard_arrow_up