Spis treści
- Kancelaria adwokacka w kontekście spraw międzynarodowych
- Kiedy w sprawie międzynarodowej potrzebny jest adwokat?
- Jakie usługi obejmuje pomoc kancelarii w sprawach międzynarodowych?
- Jakie przepisy decydują o sprawie z elementem zagranicznym?
- Rola komunikacji w sprawie międzynarodowej
- Podsumowanie
- Najpopularniejsze pytania i odpowiedzi
Kancelaria adwokacka w kontekście spraw międzynarodowych
Kancelaria adwokacka może pomóc w sprawie międzynarodowej, czyli takiej, która wiąże się z więcej niż jednym państwem: umowie z zagranicznym kontrahentem, spadku po osobie mieszkającej za granicą, przewozie towarów przez granicę czy pobycie cudzoziemca w Polsce. Trzeba wtedy ustalić nie tylko, co mówią przepisy, ale też które przepisy w ogóle mają zastosowanie i który sąd jest właściwy.
W takich sprawach różnice dotyczą zarówno prawa materialnego, jak i procedur: terminów, sposobu doręczania pism, wymaganych tłumaczeń czy uznawania orzeczeń. Ta sama sytuacja może mieć inne skutki w Polsce i w innym państwie.
Kancelaria Adwokacka Adwokat Andrzej Milewski prowadzi między innymi sprawy spadkowe z elementem zagranicznym oraz sprawy legalizacji pobytu i pracy cudzoziemców. Im wcześniej sprawa zostanie przeanalizowana, tym łatwiej uniknąć błędu, którego skutki ujawnią się dopiero w drugim państwie.
Kiedy w sprawie międzynarodowej potrzebny jest adwokat?
Pomoc adwokata jest szczególnie przydatna w sprawach międzynarodowych, gdy:
- trzeba ustalić, sąd którego państwa rozpozna sprawę i według jakiego prawa;
- pojawiają się problemy z instytucjami lub urzędami w Polsce albo za granicą;
- potrzebne jest wsparcie w negocjacjach handlowych z zagranicznym partnerem lub przy sporze po wykonaniu umowy.
Współpraca może obejmować doradztwo, przygotowanie dokumentów i reprezentację w postępowaniach prowadzonych w Polsce. Jeżeli czynności trzeba wykonać przed sądem innego państwa, sprawę prowadzi zwykle prawnik uprawniony w tym państwie, a polski adwokat może koordynować działania i przygotować materiały.
Osoby fizyczne i przedsiębiorstwa spotykają się z takimi sprawami przy handlu zagranicznym, transakcjach dotyczących nieruchomości czy dziedziczeniu majątku położonego w kilku krajach. Szczegóły warto omówić z kancelarią adwokacką na podstawie dokumentów, zanim zapadną decyzje trudne do odwrócenia.
Jakie usługi obejmuje pomoc kancelarii w sprawach międzynarodowych?
Pomoc kancelarii w sprawach międzynarodowych może obejmować:
- Doradztwo w kwestiach prawnych związanych z obrotem międzynarodowym, w tym ustalenie prawa właściwego dla umowy i sądu właściwego dla ewentualnego sporu.
- Reprezentację w postępowaniach sądowych i administracyjnych w Polsce oraz koordynację z prawnikami w innych państwach, gdy sprawa toczy się za granicą.
- Negocjacje i mediacje z kontrahentami z innych państw, z uwzględnieniem różnic w procedurach i języku dokumentów.
Kancelaria może też pomóc w interpretacji umów handlowych zawieranych z zagranicznymi partnerami i w zaplanowaniu działań przy wejściu na nowy rynek. Ważna jest wtedy znajomość nie tylko przepisów, ale i praktyki obrotu, bo pozwala to ograniczyć ryzyko sporów.
Jakie przepisy decydują o sprawie z elementem zagranicznym?
O tym, które prawo stosuje się do stosunków prywatnoprawnych związanych z więcej niż jednym państwem, rozstrzyga w Polsce przede wszystkim ustawa Prawo prywatne międzynarodowe (art. 1) wraz z rozporządzeniami Unii Europejskiej, do których ta ustawa odsyła:
- prawo właściwe dla umów wskazuje rozporządzenie Rzym I nr 593/2008 (art. 28 ust. 1 ustawy);
- prawo właściwe dla spraw spadkowych wskazuje rozporządzenie spadkowe nr 650/2012 (art. 66a ustawy); dla spadków otwartych od 17 sierpnia 2015 r. co do zasady stosuje się prawo państwa zwykłego pobytu spadkodawcy w chwili śmierci, chyba że wybrał on prawo państwa swojego obywatelstwa;
- w sprawach o zapłatę między stronami z różnych państw UE można skorzystać z europejskiego postępowania nakazowego albo europejskiego postępowania w sprawie drobnych roszczeń (art. 50515 i nast. oraz art. 50521 i nast. Kodeksu postępowania cywilnego);
- umowę międzynarodowego przewozu drogowego towarów reguluje Konwencja CMR (Dz.U. 1962 nr 49 poz. 238).
Jurysdykcja polskich sądów w procesie zależy co do zasady od tego, czy pozwany ma miejsce zamieszkania, zwykłego pobytu albo siedzibę w Polsce (art. 1103 KPC), z zastrzeżeniem przepisów unijnych. Więcej o regulacjach dla przewoźników piszemy we wpisie o tym, jak prawo transportowe reguluje przewozy międzynarodowe.
Rola komunikacji w sprawie międzynarodowej
Dobra komunikacja ma znaczenie w każdej współpracy z kancelarią adwokacką, a w sprawach międzynarodowych jest wręcz niezbędna. Adwokat powinien jasno wyjaśnić zawiłości prawne oraz wskazać możliwe skutki działań w różnych państwach.
W takich sprawach łatwo o nieporozumienia wynikające z różnic językowych i kulturowych, na przykład co do znaczenia zapisów umowy czy oczekiwań wobec drugiej strony. Warto od początku ustalić, w jakim języku powstają dokumenty, kto odpowiada za tłumaczenia i jak będzie wyglądała wymiana informacji.
Klient powinien też wiedzieć, które czynności wykonuje kancelaria w Polsce, a które wymagają udziału prawnika w innym państwie, oraz jak rozliczane będą koszty takiej współpracy.
Podsumowanie
Sprawy międzynarodowe wymagają ustalenia prawa właściwego i sądu właściwego, a dopiero potem oceny samego sporu. Dobra organizacja pracy i jasna komunikacja z klientem ułatwiają prowadzenie spraw, w których przepisy kilku państw nakładają się na siebie.
Jeśli Twoja sprawa ma element zagraniczny, Kancelaria Andrzej Milewski może przeanalizować dokumenty i wyjaśnić możliwe kroki na spotkaniu w Białymstoku lub w filii w Grajewie.
Przeczytaj także: Jakie zmiany w polskim prawie wpływają na legalizację pobytu cudzoziemców?
Najpopularniejsze pytania i odpowiedzi
Czy kancelaria może pomóc w sprawach obywatelstwa?
Tak, adwokat może doradzić, którą drogę wybrać, przygotować wniosek i dokumenty oraz reprezentować wnioskodawcę przed urzędem. Ustawa o obywatelstwie polskim przewiduje m.in. nadanie obywatelstwa przez Prezydenta RP (art. 18) i uznanie za obywatela polskiego, o którym decyduje wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (art. 36 ust. 1), a każda z tych dróg ma inne warunki.
Jak kancelaria może pomóc firmie działającej za granicą?
Kancelaria może pomóc firmie przy umowach z zagranicznymi kontrahentami, w tym przy wyborze prawa właściwego, które dla umów wskazuje rozporządzenie Rzym I (art. 28 ust. 1 ustawy Prawo prywatne międzynarodowe). Może też wspierać negocjacje, dochodzenie należności od kontrahentów z innych państw UE oraz ocenę ryzyk przed wejściem na nowy rynek.
Kiedy potrzebny jest prawnik w innym państwie?
Prawnik uprawniony w innym państwie jest potrzebny zwykle wtedy, gdy sprawa toczy się przed tamtejszym sądem lub urzędem albo wymaga oceny miejscowych przepisów. Polski adwokat może wtedy przygotować materiały i koordynować współpracę, a sposób rozliczenia kosztów takiej współpracy warto ustalić na początku.
Jakie ryzyka prawne czekają na firmy za granicą?
Najczęściej są to różnice w przepisach o ochronie konsumentów, odpowiedzialności za szkody, terminach zapłaty i ochronie danych osobowych, a także niejasność co do sądu właściwego dla sporu. Część ryzyk można ograniczyć w umowie, na przykład przez wybór prawa i sądu, w granicach dopuszczalnych przez przepisy.
Czy istnieje różnica między sprawami krajowymi a międzynarodowymi?
Tak, w sprawie międzynarodowej najpierw trzeba ustalić prawo właściwe i sąd właściwy, czym w Polsce zajmuje się ustawa Prawo prywatne międzynarodowe (art. 1) oraz rozporządzenia UE. Dochodzą też tłumaczenia, doręczenia za granicę i uznawanie orzeczeń, co zwykle wydłuża sprawę i zwiększa jej koszty.