Prawo spadkowe w Grajewie: pomoc adwokata w sprawach o spadek
Kancelaria Adwokacka Adwokat Andrzej Milewski prowadzi sprawy z prawa spadkowego w Grajewie i okolicach: stwierdzenie nabycia spadku, przyjęcie lub odrzucenie spadku, dział spadku, zachowek, uznanie za niegodnego dziedziczenia oraz spadki nabyte za granicą. Klientów przyjmuje w filii w Grajewie przy ul. Wojska Polskiego 5 lok. 3 i w siedzibie w Białymstoku.
Prawo spadkowe jest częścią prawa cywilnego i mieści się głównie w księdze czwartej Kodeksu cywilnego. Z chwilą śmierci prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców (art. 922 § 1 kc), a więc także jego długi.
Jakie sprawy z prawa spadkowego prowadzi kancelaria w Grajewie?
Kancelaria pomaga spadkobiercom i osobom uprawnionym do zachowku na każdym etapie: od porady i przygotowania wniosków po reprezentację przed sądem. Zakres obejmuje:
- stwierdzenie nabycia spadku na podstawie ustawy lub testamentu,
- przyjęcie spadku albo odrzucenie spadku, także gdy oświadczenie wymaga zezwolenia sądu, np. w imieniu małoletniego dziecka,
- dział spadku, umowny albo sądowy,
- zachowek: dochodzenie roszczenia i obrona przed nim,
- uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia,
- sprawy spadku nabytego za granicą,
- przygotowanie dokumentów i wniosków oraz reprezentację w postępowaniu sądowym.
Gdy testamentu nie ma, dziedziczą osoby wskazane w ustawie. W pierwszej kolejności są to dzieci i małżonek spadkodawcy, w częściach równych, przy czym małżonek otrzymuje co najmniej jedną czwartą spadku (art. 931 § 1 kc). Więcej o tym, jak wygląda dziedziczenie bez testamentu, zawiera wpis na blogu kancelarii.
Sąd czy notariusz: gdzie stwierdzić nabycie spadku po zmarłym z Grajewa?
Nabycie spadku potwierdza postanowienie sądu albo akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza (art. 1025 § 1 kc), a zarejestrowany akt ma skutki prawomocnego postanowienia sądu (art. 95j § 1 Prawa o notariacie). Wybór zależy głównie od tego, czy spadkobiercy są zgodni.
Sądem spadku jest sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy (art. 628 Kodeksu postępowania cywilnego). Jeżeli zmarły mieszkał w Grajewie albo w gminach Goniądz, Grajewo, Radziłów, Rajgród, Szczuczyn, Trzcianne lub Wąsosz, sprawę prowadzi Sąd Rejonowy w Grajewie, I Wydział Cywilny przy ul. Wojska Polskiego 82.
| Kwestia | Postępowanie przed sądem | Akt poświadczenia dziedziczenia |
|---|---|---|
| Kto rozstrzyga | sąd spadku, po rozprawie (art. 669 kpc) | notariusz, po spisaniu protokołu dziedziczenia (art. 95b Prawa o notariacie) |
| Udział spadkobierców | sąd wzywa osoby, które mogą być spadkobiercami | udział wszystkich osób zainteresowanych, także przez potwierdzenie projektu protokołu (art. 95ca) |
| Spór lub wątpliwości | sąd sam ustala krąg spadkobierców (art. 670 § 1 kpc) | notariusz sporządza akt tylko bez wątpliwości (art. 95e § 1) |
| Najwcześniej | po 6 miesiącach od śmierci, chyba że wszyscy znani spadkobiercy złożyli oświadczenia (art. 1026 kc) | tak samo (art. 1026 kc) |
Listę dokumentów do sprawy opisuje wpis jakie dokumenty są potrzebne do uregulowania spraw spadkowych.
Ile czasu jest na przyjęcie lub odrzucenie spadku?
Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku składa się w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania (art. 1015 § 1 kc). Do zachowania terminu wystarczy złożenie przed jego upływem wniosku do sądu o odebranie oświadczenia.
Spadkobierca ma trzy możliwości (art. 1012 kc):
- przyjęcie proste, czyli odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia,
- przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza, czyli odpowiedzialność do wartości stanu czynnego spadku ustalonego w wykazie albo spisie inwentarza (art. 1031 § 2 kc),
- odrzucenie spadku: odrzucający jest wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku (art. 1020 kc).
Brak oświadczenia w terminie oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2 kc). Oświadczenie składa się przed notariuszem albo w sądzie rejonowym miejsca zamieszkania lub pobytu składającego (art. 640 § 1 kpc).
Po odrzuceniu spadku spadek przechodzi na kolejnych spadkobierców, często na dzieci odrzucającego, a dla nich biegnie własny sześciomiesięczny termin. Szerzej opisuje to wpis o tym, czy dziedziczy się długi spadkowe.
Zachowek w Grajewie: komu przysługuje i do kiedy można go dochodzić?
Zachowek przysługuje zstępnym, małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, i wynosi połowę wartości udziału ustawowego (art. 991 § 1 kc). Dwie trzecie tego udziału należą się uprawnionemu trwale niezdolnemu do pracy oraz małoletniemu zstępnemu.
- Roszczenie o zachowek przedawnia się po pięciu latach od ogłoszenia testamentu (art. 1007 § 1 kc).
- Roszczenie wobec osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę, przedawnia się po pięciu latach od otwarcia spadku (art. 1007 § 2 kc).
- Spadkodawca może pozbawić uprawnionego zachowku (wydziedziczyć go) w testamencie, z przyczyn wymienionych w art. 1008 kc, a przyczyna musi wynikać z treści testamentu (art. 1009 kc).
Pozew o zachowek składa się do sądu ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy (art. 39 kpc). Przy wartości sporu powyżej 100 000 zł sprawę po zmarłym z okolic Grajewa rozpoznaje Sąd Okręgowy w Łomży (art. 17 pkt 4 kpc). Typowe konflikty rodzinne opisuje wpis o najczęstszych sporach spadkowych.
Dział spadku, niegodność i spadek za granicą
Jak podzielić spadek między spadkobierców?
Dział spadku następuje na podstawie umowy wszystkich spadkobierców albo orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek z nich (art. 1037 § 1 kc). Jeżeli w spadku jest nieruchomość, umowa wymaga formy aktu notarialnego.
We wniosku do sądu powołuje się postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, a jeśli nabycia spadku jeszcze nie stwierdzono, sąd zrobi to w toku działu (art. 680 § 1 i art. 681 kpc).
Kiedy sąd uzna spadkobiercę za niegodnego?
Sąd może uznać spadkobiercę za niegodnego m.in. wtedy, gdy umyślnie dopuścił się ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy, ukrył lub podrobił testament albo uporczywie uchylał się od alimentów lub od pieczy nad spadkodawcą (art. 928 § 1 kc).
Żądanie uznania za niegodnego może zgłosić każdy, kto ma w tym interes, w ciągu roku od dowiedzenia się o przyczynie, nie później niż przed upływem trzech lat od otwarcia spadku (art. 929 kc). Niegodności nie stwierdza się, jeżeli spadkodawca przebaczył spadkobiercy (art. 930 § 1 kc).
Jakie prawo stosuje się do spadku za granicą?
Dla osób zmarłych od 17 sierpnia 2015 r. prawem właściwym jest co do zasady prawo państwa, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci (art. 21 ust. 1 rozporządzenia UE nr 650/2012). Spadkodawca mógł wybrać prawo państwa swojego obywatelstwa w rozrządzeniu na wypadek śmierci, np. w testamencie (art. 22).
Do wykorzystania w innym państwie członkowskim stosującym rozporządzenie służy europejskie poświadczenie spadkowe (art. 62), a polski sąd rozpoznaje taki wniosek według przepisów o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 11421 kpc).
Jak wygląda współpraca w sprawie spadkowej?
- Kontakt telefoniczny (+48 790 247 787), mailowy lub przez formularz kontaktowy.
- Spotkanie w filii w Grajewie albo w siedzibie w Białymstoku.
- Analiza dokumentów: aktu zgonu, testamentu, dokumentów majątku i pism od wierzycieli.
- Umowa o prowadzenie sprawy i pełnomocnictwo.
- Prowadzenie sprawy: wnioski i pozwy, udział w rozprawach, kontakt z notariuszem i pozostałymi spadkobiercami.
Sprawy prowadzi adw. Andrzej Milewski, wpisany na listę adwokatów Izby Adwokackiej w Białymstoku pod nr BIA/ADW/967. Spory o majątek niezwiązane z prawem spadkowym, np. zniesienie współwłasności, opisuje strona prawo cywilne. Osoby planujące testament mogą zacząć od wpisu o tym, jakich błędów unikać przy sporządzaniu testamentu.
Najczęstsze pytania: prawo spadkowe w Grajewie
Ile jest czasu na odrzucenie spadku?
Na odrzucenie spadku jest sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania (art. 1015 § 1 kc). Brak oświadczenia w tym terminie oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Oświadczenie składa się przed notariuszem albo w sądzie rejonowym miejsca zamieszkania lub pobytu, dla mieszkańców Grajewa i okolicznych gmin w Sądzie Rejonowym w Grajewie.
Czy do stwierdzenia nabycia spadku trzeba iść do sądu?
Nie zawsze, bo zamiast postanowienia sądu można uzyskać akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza, który ma skutki prawomocnego postanowienia (art. 95j § 1 Prawa o notariacie). Notariusz sporządza go przy udziale wszystkich osób zainteresowanych i tylko wtedy, gdy nie ma wątpliwości co do spadkobierców i ich udziałów. Przy sporze sprawę rozpoznaje sąd spadku, dla zmarłych z Grajewa i okolicznych gmin Sąd Rejonowy w Grajewie.
Ile wynosi zachowek?
Zachowek wynosi połowę wartości udziału, który przypadałby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym, a dwie trzecie tego udziału, gdy uprawniony jest trwale niezdolny do pracy lub jest małoletnim zstępnym (art. 991 § 1 kc). Uprawnieni są zstępni, małżonek i rodzice spadkodawcy. Roszczenie przedawnia się po pięciu latach od ogłoszenia testamentu (art. 1007 § 1 kc).
Czy spadkobierca odpowiada za długi zmarłego?
Tak, długi wchodzą do spadku, ale zakres odpowiedzialności zależy od sposobu przyjęcia spadku (art. 1031 kc). Przy przyjęciu prostym spadkobierca odpowiada bez ograniczenia, a przy przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza tylko do wartości stanu czynnego spadku ustalonego w wykazie albo spisie inwentarza. Spadkobierca, który spadek odrzucił, za długi spadkowe nie odpowiada, bo jest traktowany tak, jakby nie dożył otwarcia spadku.
Który sąd rozpozna sprawę spadkową po zmarłym z Grajewa?
Sprawę spadkową rozpoznaje sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy (art. 628 kpc), czyli dla Grajewa oraz gmin Goniądz, Grajewo, Radziłów, Rajgród, Szczuczyn, Trzcianne i Wąsosz Sąd Rejonowy w Grajewie, ul. Wojska Polskiego 82. Ta sama zasada dotyczy pozwów o zachowek (art. 39 kpc). Gdy wartość sporu o zachowek przekracza 100 000 zł, sprawę rozpoznaje Sąd Okręgowy w Łomży.

